یک گفتگوی قدیمی با روزنامه همشهری

 

 

 

گفتگوی تلفنی با سید یحیی یثربی مدرس فلسفه و عرفان اسلامی

دلهره دارم که خودم نیستم

 

 

نام؟

سید یحیی

نام خانوادگی

یثربی

شغل؟

معلم

تحصیلات؟

تحصیلات حوزوی و دکترای فلسفه و حکمت اسلامی

شغل پدر؟

کارگر

یک تصویر از جهان پیش از خلقت؟

آرامش

منشا عصیان؟

اظهار وجود

طعم میوه ممنوع؟

تلخ و شیرین

شروع روابط اشیا؟

نظام به هم پیوسته ناشی از قانون

مهم ترین ارتباط ما و جهان؟

حیرت توام با جهل و آگاهی

منظره جهان در نگاه دیالکتیکی؟

خاموش و بیرحم

زیباترین نیایش؟

نگاه عاشقانه

مرموز ترین تابو؟

اندیشه ای که از اندیشه نشأت نمی گیرد.

اولین حلقه قدرت؟

خودبزرگ بینی

میزان قدرت سکوت؟

تا تشخیص نگاه چه باشد.

مهم ترین تفاوت علم و حکمت؟

فراگیری حکمت تا حوزه شهود

هنر و صنعت؟

صنعت ظرافت حسابشده است و هنر دستاورد ناخودآگاه

کیفیت وقوع حیرت؟

کوچکی آگاهی در برابر حقیقت

زیباترین مانعة الجمع؟

عشق و عقل

بهترین نمونه «این همانی»؟

عاشق و معشوق راستین.

ویژگی انسان فلسفی؟

رنج

اولین بار از چه چیز فلسفه خوشتان آمد؟

شک دستوری دکارت در هجده سالگی

اولین کتابی که خواندید؟

موش و گربه

اولین فیلمی که دیدید؟

ظاهرا گنج قارون

آخرین نکته فلسفی که درک آن برایتان دشوار بود؟

مبانی بحث از مابعدالطبیعه

دوست داشتید به جای کدام فیلسوف دیگر فکر می کردید؟

کانت

بهترین کتابی که خوانده اید؟

بینوایان ویکتور هوگو

چه موسیقی را بیشتر دوست دارید؟

موسیقی محلی کردی

در میان آلات موسیقی بیشتر به کدام علاقه دارید؟

نی و دف

به چه نوع فیلم هایی علاقمندید؟

مستندهای کیهان شناسی

بهترین داستان کوتا ایرانی؟

بهترین داستان کوتاه ایرانی؟

بهترین داستان کوتاه خارجی! قلعه حیوانات است!

کدام شعر را در اوقات تنهایی زمزمه می کنید؟

ابیات متفرقه، شاید بیشتر این را: « ما در درون سینه هوایی نهفته ایم...».

آخرین شیئی که نگاهتان روی آن ثابت ماند؟

کنگره با آب و تابی که نتیجه نداشت.

یک تعریف از یاس فلسفی؟

اینکه انسان فکر کند به هیچ حقیقتی نمی رسد.

سابقه دچار شدن به یاس فلسفی؟

اوجش اندیشیدن به ادعای فلسفه بود.

چرا آب را باید بی فلسفه خورد؟

لابد اقلا باید لحظه ای از دغدغه فهم جهان آسوده شد! به اندازه یک آب خوردن!

احساستان نسبت به فلسفه بافی؟

تعبیر طنز آلود ناآشنایان با فلسفه

آخرین نظریه فلسفی که از آن خنده تا گرفت؟

صاحب آن می خواست در عین مثلث بودن، مربع باشد.

نظرتان راجع به شانس؟

تجربه ای که آن را مردم بالاتر از فلسفه می دانند.

پیشگویی؟

در حد تفنن، شاید.

رابطه بین فلسفه و آشپزی؟

که می شود فلسفه آشپزی

فلسفه و رانندگی؟

فلسفه رانندگی هم به اندازه فلسفه سیاست جدی است.

فلسفه و خمیازه؟

درس اگر مشکل بود نافهم را خواب آورد! خمیازه مقدمه خواب است و رابطه ای تنگاتنگ با فلسفه دارد.

اگر میان ریاضیات و فلسفه دعوا شود، کدام یک پیروز می شود؟

ریاضیات ذهن را برای ورود به فلسفه ورزیده می کند، اما فلسفه با آن کنار می آید.

دعوای هنر و فلسفه؟

هرچه فلسفه دنبال آن راه بیفتد، بی اعتناست.

نظرتان درباره قیافه فیلسوف ها؟

فلسفه با قیافه ها ارتباطی ندارد.

علم قیافه شناسی؟

بعضی نشان های چهره به روحیات دلالت دارد، اما بیشتر ذوقی.

آیا فیلسوف ها فلسفی زندگی می کنند؟

اغلب نه، چون همه جزییات با عقل قابل توجیه نیست.

فلسفه آدم را وسواسی نمی کند؟

چرا. توجیه همه چیز با عقل نوعی وسوسه است.

جدی ترین نشانه خودستیزی؟

ماندن از حرکت

فاصله انسان و اطمینان؟

فاصله احساس لذت بخش و اندیشه آخرین

درک سواد اعظم؟

تجمع آدم ها در آن بیشتر است.

یک نشانی برای اکسیر؟

احساس خوشبختی.

یک مواجهه با بن بست جبر و اختیار؟

انسان در میدان گزینش.

یک تعریف از تلویزیون؟

لذت بخشی، افزون بر اطلاع رسانی.

به طور متوسط روزی چند ساعت تلویزیون می بینید؟

دو ساعت، بیشتر خبرها و گاهی فیلم.

خرید خانه می کنید؟

نه. بد یادم داده اند.

آدم بدقولی هستید؟

چون خجالتی هستم، نه.

دریافتتان از ناسزاهای شاعران به افلاطون؟

بی احترامی به پدر

محکم ترین دستگاه فلسفی؟

ادامه عقل گرایی ارسطویی و ابن سینایی که به شرایط آنها قانع نباشد.

جذاب ترین بحث فلسفی؟

پیدایش جهان

شوکران در یک نگاه؟

هدیه جهل و جمود به کسی که بیش از زمان خود می اندیشید.

دلیل راه رفتن ارسطو هنگام تدریس؟

درس دادن، خود نوعی حرکت بود.

حالت شما هنگام کار فلسفی؟

نشسته، و اگر قلم و کاغذ دستم نباشد، خاراندن سر.

تا بحال عاشق شده اید؟

بله و بیشتر توضیح نمی دهم.

تصور دیوار انتهایی دنیا؟

ترسیم بطلمیوس که توسط گالیله به یغما رفت.

انتهای جهان؟

داریم می گردیم.

چگونه می توان ثابت کرد که شما خودتان هستید، دیگری نیستید؟

مشکل بتوان، خود در اسارت دیگران است.

ممکن است به جای من که دارم با شما مصاحبه می کنم، باشید؟

اصلا ممکن است در این لحظه شما به من شکل داده باشید.

از کجا معلوم حرف های شما از من نیست؟

بعید نیست باشد.

پس حرف های مرا چه کسی می زند؟

شما هم «من»تان اسیر است.

ترس برم می دارد...

حق دارید.

شما نمی ترسید؟

دلهره دارم که خودم نیستم.

درباره نهایت تاریخ؟

ظهور حقیقت در غیبت مجاز.

معمولا خیال می بافید؟

وقتی حقیقت چهره ننماید.

اگر کسی ساعت دو نیمه شب زنگ خانه تان را بزند، چه فکر می کنید؟

همولایتی هایم آدرس را دیر پیدا کرده اند.

چه لباس هایی را هیچگاه نمی خرید؟

اصلا نمی خرم، فقط می پوشم.

پنج کتاب برای جزیره خلوت؟

دیوان حافظ، متافیزیک ارسطو، نقد عقل کانت، تاریخ فلسفه برتراند راسل و بعد مثنوی.

پنج فیلم برای جزیره خلوت؟

فیلم نمی بینم.

پنج موسیقی برای جزیره خلوت؟

یک موسیقی جاز، یک موسیقی سنتی، دو سه تا را هم شما انتخاب کنید.

نظرتان راجع به مولانا؟

در عرفان اسلامی بزرگ ترین، اما خواندن آثارش اتلاف وقت است.

خیام؟

سرآغاز شک و البته فقط سرآغاز

حافظ؟

سکه دو رو، یک رویش مولوی است، روی دیگرش خیام منتقد

روزبهان بقلی؟

سرگرمی عرفانی، شرح شطحیاتش هم شطح است و چیزی عاید کسی نمی کند.

منصور حلاج؟

جسور در اعلان مکتب تصوف

خوش اخلاق ترین فیلسوف؟

شاید سقراط

مردمی ترین؟

سهروردی که خاکی خاکی است.

شوخ ترین؟

احتمالا نیچه.

تجربه سفسطه؟

هنر نیست

یک پیغام برای فیلسوفان هزاره بعد؟

اگر بتوانند هیچ چیز جز عقل و اندیشه را در گزاره های خود دخالت ندهند، اما اگر بتوانند...

09-05-1397