یادداشتی در حاشیه ی دیدار مقام معظم رهبری با طلاب حوزه ی علمیه ی تهران

 

 

چندی پیش مقام معظم رهبری دیداری با طلاب حوزه ی علمیه ی تهران داشتند و در این دیدار نکات مهمی را متذکر شدند. در این میان چند نکته بود که به نظر من اهمیت بسیاری داشتند، از جمله:

 

1- نسل جوان نیازمند حرف نو

این یک حقیقت است که حوزه های ما نیازمند آن هستند که سخنی نو به میدان آورند، زیرا ما در دنیایی زندگی می کنیم که هر لحظه در حال تغییر است. اقدام نو در جهت به روز شدن و سخن نو در جهت ارائه ی اسلام با زبان و منطق امروز به دنیایی که تشنه ی معرفت است. در این راستا من دو پیشنهاد دارم:

الف – بازگشت از کمیت به کیفیت:

دوران گذشته ی ما تا حدود یک قرن پیش، دوران کمیت بود. در آن دوران، ما رسانه هایی را که امروز داریم، نداشتیم و بیشتر مردم بی سواد بودند. بنابراین حتی جمعیت های کوچک مردم نیازمند وجود یک روحانی بودند تا به پرسش های آنان پاسخ گوید.

اما امروزه، از طرفی با وجود رسانه های گوناگون و از طرف دیگر به دلیل باسواد شدن مردم، باید از کمیت کاسته، بر کیفیت افزود؛ یعنی به جای تربیت تعداد زیادی روحانی، باید به تولید علم و نظریه های جدید پرداخت تا نیازمندان معرفت که به دنبال پاسخ پرسش هایشان هستند، به نتیجه ی مطلوب دست یابند.

ب – به روز کردن بحث ها و مطالب:

روحانیون باید شرایط امروز را در نظر بگیرند و با مطرح کردن مضمون های جدید و عمیق از آموزه های اسلام، هرچه بیشتر توجه مردم را به خود جلب کرده، بر ایمان و عمل آنان بیفزایند. آنان باید این نکته را همیشه مورد توجه قرار دهند که اعجاز هر عصری بر اساس حساسیت های آن عصر است. از این رو، اسلام که یک دین جاویدان است، برای هر عصری اعجاز مناسب آن را به همراه دارد! حوزه های ما باید با دقت بسیار، حساسیت های مردم جهان را رصد کرده و آموزه های قرآن را مطابق با همان حساسیت ها منتقل سازند.

 

2- استفاده ی بهینه از فضای مجازی

در فضای مجازی، همانگونه که مطالب سودمند زیادی برای همه ی طبقات جامعه وجود دارد، مطالب زیانبار و شبهه انگیز نیز، زیاد است. بدیهی است که میزان اثرگذاری این مطالب، به مقدار خلاء ذهنی مخاطبین آنها بستگی دارد. اینجاست که اگر فعالیت مناسب و شایسته ی امروز نداشته باشیم، ذهن خالی جوانانمان شکار قابل دسترس این شبهه ها خواهد بود.

حوزه ی علمیه با توجه به گستردگی خود و نیز با استفاده از امکانات فراوانی که در اختیار دارد، باید تلاش خود را برای سرشار کردن ذهن جوانان از معرفت نسبت به حقیقت زندگی و آموزه های اسلام و رهنمودهای قرآن و اهل بیت (ع) به کار گیرد تا چنان قدرت و غنایی در آنان ایجاد نماید که با هر بادی به راحتی از جای نجنبند.

 

3- ارتقای نصاب علمی

پیش از اینکه نظام سیاسی جامعه ی ما اسلامی شود، کار اصلی روحانیت تنها گفتن مسئله شرعی، موعظه و امثال اینها بود. اما اکنون که در نظامی اسلامی زندگی می کنیم، روحانیون باید به اندازه ی کافی با پیچ و خم های دین شناسی، اندیشه، مدیریت، فرهنگ، اقتصاد، سیاست و ... آشنا باشند. روحانی امروزی باید بداند که با وجود نگاه سیاسی، باید قبل از ابلاغ حکم شریعت، به اجرای آن و چگونگی اجرای آن توجه داشته باشد.

برای مثال، گفتن اینکه اختلاس حرام است، کار راحتی است! اما وجود نگاه سیاسی ما را وادار می کند به دنبال ساز و کارهای جلوگیری از اختلاس باشیم، وگرنه زیان خواهیم کرد. بنابراین، نصاب دانش برای یک روحانی اکنون باید بسیار بیشتر از گذشته باشد.

 

4- تبلیغ عملی

امروزه، روحانیون باید هزاران بار بیش از تاکید زبانی بر فضایل و آموزه های دینی، مواظب عمل باشند! به این معنا که در نخستین مرحله، باید خود به عنوان الگو، عمل و التزام به شریعت را دقیقاً رعایت کنند تا سرمشق دیگران باشند. همین طور در مسیر شناخت پیشوایان معصوم (ع)، باید بیش از کلام آنان، رفتار آنان را در جامعه در نظر گرفته، به طرح آن بپردازند تا سرانجام بر رفتار مسئولان و ساده زیستی آنان تمرکز پیدا کنند. بی تردید، این تنها راه موثر در احیا و ابقای ارزش های اسلامی است.

 

در پایان یادآور می شوم که اساس هرگونه تحول، توجه به نقد است. حوزه، به خاطر ارتباط گسترده ای که با مردم جامعه دارد، باید نقدها را جدی گرفته، آنها را دسته بندی کرده، به صورت مسئله ی علمی درآورده و در نهایت برای حل و رفع این مسائل اقدام کند.

بنده به نوبه ی خود، آمادگی دارم تا در حد توان در جهت ایجاد تحول با حوزه علمیه همکاری داشته باشم./

 

والسلام

دکتر سید یحیی یثربی

شهریور ماه 1396

22-06-1396